DFIR Neden Kritik?
Bir olay yaşandığında hedef; sadece sistemi “ayağa kaldırmak” değil, aynı zamanda:
-
Saldırıyı durdurmak ve yayılımı engellemek
-
Etkilenen alanı doğru tespit etmek
-
Kanıtları korumak ve doğru şekilde toplamak
-
Kök nedeni bulup tekrarını önlemek
-
Uyum/denetim süreçleri için raporlanabilir çıktı üretmektir
Yanlış adım; kanıt kaybı, tekrar eden ihlal, uzun kesinti ve itibar zararına yol açabilir. DFIR, bu süreci metodik hale getirir.
Hangi Durumlarda Devreye Giriyoruz?
-
Hesap ele geçirme (ATO), yetkisiz erişim şüphesi
-
Sunucu/endpoint üzerinde şüpheli süreçler, malware/ransomware şüphesi
-
Veri sızıntısı şüphesi, anormal veri trafiği, şüpheli outbound bağlantılar
-
WAF/SIEM alarmı, loglarda olağandışı aktiviteler
-
İç tehdit (insider), şüpheli yetki yükseltme/rol değişimi
-
Phishing sonrası kimlik bilgisi sızıntısı ve zincirleme erişimler
Kapsam: Neleri Yapıyoruz?
1) Triage (İlk Değerlendirme) ve Stabilizasyon
-
Olayın tipi, kapsamı ve aciliyetinin belirlenmesi
-
Hızlı risk azaltma adımları (izole etme, erişim kısıtlama, geçici önlemler)
-
“Ne biliyoruz / ne bilmiyoruz?” durum tablosu ve kısa plan
2) Kanıt Toplama (Evidence Collection)
-
Logların ve kritik artefaktların güvenli biçimde toplanması
-
Zaman çizelgesi (timeline) oluşturmak için gerekli veri setleri
-
Kanıt bütünlüğü: hashleme, saklama ve temel zincirleme kayıt (ihtiyaca göre)
Not: Kanıt toplama, “sistemi bozmayacak” şekilde planlanır. Öncelik hem müdahale hem delil korunumu dengesidir.
3) Log Analizi (Server / App / Network)
-
Uygulama, web server, reverse proxy, DB, firewall/WAF log analizi
-
Kimlik doğrulama günlükleri, admin işlemleri, kritik aksiyon izleri
-
Şüpheli erişim desenleri: brute-force, token kötüye kullanımı, enumeration vb.
-
IOC (IP/domain/url/user-agent) çıkarımı ve korelasyon
4) Endpoint Analizi (Workstation/Server)
-
Şüpheli process/service/task analizi
-
Persistency (kalıcılık) izleri, anormal autorun noktaları
-
Şüpheli dosya/komut izleri, olay artefaktları
-
Olayın yayılımı ve lateral movement şüphesi (varsa)
5) IOC Çıkarımı ve Yayılım Kontrolü
-
IOC listesi: IP, domain, hash, path, süreç adı, kullanıcı/oturum göstergeleri
-
Engelleme/izleme önerileri (EDR/SIEM/WAF tarafına uygulanabilir)
-
IOC’lerin önceliklendirilmesi ve “hangi noktadan kontrol edelim?” planı
6) Kök Neden Analizi (Root Cause Analysis)
-
İlk giriş vektörü (initial access) olasılıkları ve kanıtları
-
Zafiyet, yanlış konfigürasyon, kimlik bilgisi sızıntısı veya sosyal mühendislik izleri
-
Kontrol boşlukları ve tekrarını önleyecek kalıcı iyileştirmeler
7) İyileştirme ve Hardening Önerileri
-
Hızlı kazanımlar (parola sıfırlama/MFA, erişim kısıtları, rate limit vb.)
-
Orta vadeli süreç iyileştirmeleri (log standardizasyon, alarm kuralları, yedekleme)
-
Uzun vadeli güvenlik mimarisi önerileri (segmentasyon, erişim politikaları, SDLC)
Çalışma Şekli (Süreç)
-
Acil durum iletişimi & kapsam (olay türü, kritik sistemler, zaman çizelgesi)
-
Triage & ilk önlemler (yayılımı durdurma)
-
Kanıt toplama (loglar, endpoint artefaktları)
-
Analiz & IOC üretimi
-
Kök neden & etki analizi
-
Raporlama (TR/EN) + aksiyon planı
-
(Opsiyonel) Retainer / izleme ve ikinci faz iyileştirme
Teslimat: TR/EN Rapor İçeriği
-
Executive Summary: olayın özeti, etki, risk, önerilen aksiyon
-
Timeline: olay zaman çizelgesi (kanıta dayalı)
-
Bulgular: erişim izleri, anormallikler, etkilenen varlıklar
-
IOC Listesi: engelleme/izleme için operasyonel çıktı
-
Kök Neden: muhtemel giriş vektörü ve destekleyici kanıtlar
-
Aksiyon Planı: kısa/orta/uzun vadeli düzeltmeler
-
(Opsiyonel) Yönetim sunumu formatı kısa özet
Sizden İstenecek Bilgiler (Hızlı Başlangıç)
-
Olayın kısa özeti (ne oldu, ne zaman fark edildi?)
-
Etkilendiği düşünülen sistemler (domain/sunucu/uygulama)
-
Log erişimleri ve/veya merkezi log/SIEM varsa erişim
-
Endpoint erişimi (gerekirse) ve yetkili iletişim kişisi
-
Kritik iş süreçleri (kesinti toleransı, öncelikler)
Önemli Not
Bu hizmet; savunma, olay yönetimi ve kanıt analizi odaklıdır. Süreç, yalnızca yetkili ve yasal kapsamda yürütülür; izinsiz erişim, saldırı veya kötüye kullanım içeren yönlendirme sunulmaz.
Teklif ve Acil Müdahale
Olayın özetini ve etkilenen sistemleri paylaşın; en hızlı şekilde triage planı ve kapsam önerisiyle birlikte teklif ile dönüş yapalım. TR/EN raporlama ve süreç iletişimi dahildir.
